14 Nis 2021

İSTİRAHAT PARASI İŞÇİ VE İŞVEREN YÖNÜNDEN NEDEN ÖNEMLİDİR?

Torba Yasa ile SGK tarafından ödenen Geçici İş Göremezlik diğer adı ile İstirahat parasının azaltılması işçi ve işverenler arasında çeşitli yönlerden sorunlar yaşayacaklardır. Bu durumu açıklamak için SGK ve İşverenler tarafından geçici iş göremezlik konularında işyerleri tarafından yapılan uygulamalara bakmak  gerekecektir.

İstirahat raporu alan personelin raporlu olduğu sürede yasalar gereğince çalışmaması gerekmektedir .(İş Kazası ve meslek hastalığı ve dinlenmediği için iyileşmeyen çalışanlar).

Rapor alanlar için İK birimleri veya Mali Müşavirler tarafından çalışmadı diye bildirimler koyarak işlem yapılmaktadır. Çalışmıyor beyanı yapılmasına rağmen işçi çalıştırılır ise işyerinde bir kaza olması halinde SGK uygulamaları devreye giriyor.  SGK işçiyi tedavi ediyor ancak tüm tedavi giderleri, istirahat ve ilaç bedelleri ile işçi Malul olursa kalan çalışma süreci boyunca 30-35 yıl gibi süreçte asgari ücretin neti kadar Maluliyet aylığı toplu olarak işverene rücu ederek tahsil etmektedir.

Aynı durum Yıllık izinleri doğru kullandırmayan işverenlere de uygulanmaktadır. Ayrıca önemli İPC kesilmektedir.

İstirahat parası uygulama örnekleri:

1-    Bazı işyerlerinde istirahat raporu alan personel için işverenleri bir kısmı raporlu olunan süre için işçiyi çalışıyor olarak göstermekte 30 gün üzerinden tahakkuk yaparak işçiye tam maaş öderken bildirgede ise çalışmamıştır olarak not koymaktadır.  Ayrıca işçinin SGK’ dan aldığı İstirahat parası işçiden alınmamaktadır. (Gereksiz katlı maliyet)

2-    Bazı işyerlerinde ise 30 gün çalışma olarak gösterilmekte. SGK’ dan alınan İstirahat parası işçiden alınıp gelir yazılmaktadır.

3-    Bazı işyerlerinde ise raporlu günler için işçi raporlu (01 İstirahat) olarak bildirilmekte İstirahat süresince ödemeleri SGK’  tarafından yapılmaktadır. Ancak çalışanın parasını geç alması halinde işveren maaş avansı ödemesi yaparak işçinin SGK’ dan alıp getirdiği  istirahat parasını maaş avansı olarak iade etmektedir.

Her 3 durumda da istirahat parasının 2 günlük kısmını SGK’ nın ödememesi nedeniyle BK. 409 Maddesi gereğince işveren tarafından maktu ücret alanlara Diğer ödeme ad altında ücretin tamamlanması için ödenmesi zorunludur. Günlük ve saatlik çalışmalara bu durum işveren’ e kalmaktadır. Ancak çalışanın Motivasyonunu korumak için ödenmesi fayda sağlamaktadır.

Torba Yasa çıkması halinde işçinin alacağı istirahat parası azalacaktır. Çalışan SGK tarafından yapılan eksik ödemelerin işveren tarafından karşılanması için İnsan Kaynakları birimi ile ihtilaf halinde kalacaktır.   Aylık Maktu net ücret üzerinden anlaşan çalışanlar farkın tamamlanmasını isteyeceklerdir.

BK 409 Maddesinde maktu ücretlerde aylık ücretin tamamlanmasını istemeleri durumunda işyerinde tartışmalar yaşanacaktır. ( Brüt ücretlerde de aynı durum gelişecektir.) . Aylık maktu ücret kavramında işçinin alacağı para sabit olması gerekmektedir. Aylık Net ücret+ 2 günlük işveren ödemesi+ SGK tarafından yapılan ödemeler toplamından oluşması gerekmektedir.

 Ücretin bir kısmını bordrodan bir kısmı elden verilen (Gayri resmi ) işyerlerinde işçi- işveren arasında tartışmalar yaşanması kaçınılmaz olacaktır. İşveren istirahat parasını tamamlama yönünden işçiye yardımcı olmadığı takdirde işçi haklı nedenle iş sözleşmesini fesih ederek kıdem tazminatı hakkını isteyebileceği gibi SGK ya başvurarak işvereni şikayet yoluyla geçmiş dönemlerde elden yapılan ödemlerin sigorta kapsamına alınmasını isteyebilir.

Şakir Gülsever

İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı

İK Yönetim Danışmanı

SMMM-Eğitmen

 

Paylaş:
Copyright © Şakir Gülsever | Powered by Şakir Gülsever