13 Oca 2020

İSTİFA ALINARAK İŞÇİYE ÖDENEN KIDEM TAZMİNATI VE İŞSİZLİK ÖDENEĞİ SORUNU



Şirketler; İşçilerini problem yaşamadan işten ayırmak için kendi buldukları sistem ile KIDEM ve İhbar tazminatların ödemek kaydıyla istifalarını alarak çıkış işlemleri yapmaktadır. 

Bu durum İşçi tarafından haklarının ödenmesi nedeniyle ses çıkarmadan haklarını alıp ayrılmaları ile sonuçlanmaktadır.

İstenen bu işten çıkarma durumu sonuçlansa da gelecek dönemde işverenlerin karşısına SGK, Vergi İdaresi, İŞKUR ve Teşvikler nedeniyle önemli sorunlar olarak çıkmaktadır.

Bu sistemin aksayan yönleri oldukça riskli ve işverene maliyeti daha fazla olmaktadır. Çalışma Bakanlığı ve SGK tarafından yapılan kontrollerde işçinin işten çıkışı ile ilgili  dosyada istifa dilekçesi bulunması veya işçinin şikayetçi olması halinde işçinin zorlandığı ve tazminatlarını alabilmek için istifa dilekçesi verdiği ortaya çıkmaktadır.

Bir diğer husus çıkmayı kabul eden işçinin mağdur olmaması ve işsizlik fonundan ödeme alması için işten çıkış Kodu: “4- Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi ı” olarak SGK çıkışı yapılmaktadır. Çıkış belgeleri ile işçi, İŞKUR’ a başvurarak prim ödeme gün sayısına göre 6 ile 10 ay arasından işsizlik ödeneği almaktadır.

Son zamanlarda yapılan Denetimler, Yargı Kararları ve Vergi idaresinin görüşleri bu işlemin usulsüzlüğü hakkında kararlar ve uygulamalar ile işverenleri zor durumda bırakmaktadır. İstifa dilekçesi alınarak işçinin işten çıkarılması, yasal olarak Kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektiren bir durum olmadığı,bu şekilde yapılan çıkışlarda ödemelerin ücret olarak vergi ve SGK primine tabi olacağı ayrıca işçiye haksız yere ödenen işsizlik maaşlarının faizleri ile birlikte işverenden geri alınacağı hususunda açıklamalar bulunmaktadır.

Denetimler ve işçinin çıkışına itiraz ederek işe dönmek için Arabulucu ve mahkeme yollarına başvurması halinde işveren tarafından yapılan işten çıkışların 4857 Sayılı İş Kanunu 18 maddesinde belirlenen Yetersizlik, Davranışlar, İşin ve İşyerinin Gereklerinden Kaynaklanan geçerli durumlardan herhangi birine girmediği, bu konuda hazırlanmış her hangi bir belge olmadığı için işçinin işe iade davası açması halinde belge ibraz edilemediği için işveren tarafından istifa dilekçesinin gündeme getirilmesi halinde yapılan çıkış işlemleri ve ödemeler usulsüz olmaktadır.

Ayrıca istifa alınarak kıdem tazminatı ödemesi 1475 Sayılı İş Kanunun 14 Maddesinde sayılan hallerden biri olmadığı için kıdem tazminatı ödenemez. Bu konuda bazı şirketler tarafından İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığına yapılan başvurularda verilen görüşte,
            Bu hükümlere göre işyerinden kendi isteğiyle ayrılan (istifa eden) bir çalışana işverence tazminat ödemesi yapılması İş Kanunu’ nun 14.maddesinde tanımı yapılan kıdem tazminatı kapsamına girmediğinden Gelir Vergisi Kanunu’ nun 25/7.maddesine göre vergiden istisna edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, işverence kendi isteğiyle işten ayrılanlara yapılacak tazminat ödemelerinin ücret olarak değerlendirilmesi ve Gelir Vergisi Kanunu’ nun 61, 94, 103 ve 104.maddeleri gereğince tevkif suretiyle vergilendirilmesi gerekmektedir. “

Ortaya çıkan bu durum nedeniyle ödenen Kıdem, İhbar tazminatları ücret olarak değerlendirilerek geriye dönük tahakkuklar yapılmasına neden olmakta, ödenen işsizlik ödeneği işverenden faizi ile geri alınırken % 5 SGK teşviki ve diğer teşviklerde geri alınmaktadır.

Bir diğer husus ise işçi istifa etse de bu şekilde çıkış yapılması işçinin dava açma haklarını ortadan kaldırmamaktadır. Kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi ve işsizlik tazminatı alınması için kullanılan çıkış nedenleri sorun yaratmaktadır. Kıdem ve İhbar tazminatı ödenen hallerde işçinin 4857 Sayılı İş Kanunun 18 Maddesindeki geçerli nedenler ile ilgili belgeleri Denetimler, Arabulucu görüşmeleri sonunda açılacak davalarda ortaya koyması gerekmektedir. Aksi halde ödenen tazminatlar ücret olarak SGK, Vergi bakımından ücret olarak kabul edildiği gibi geçmişe dönük önemli riskler barındırmaktadır.

Saygılarımla,

Şakir Gülsever
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
İK Yönetim Danışmanı
SMMM-Eğitmen


















Paylaş:
Copyright © Şakir Gülsever | Powered by Şakir Gülsever